Jan Brzechwa - nasz patron

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukuj

  • 16.IX.1999r. na posiedzeniu Rady Szkoły podniesiono sprawę nadania imienia naszej szkole.
  • W dniu 2 czerwca 2000r. Rada Szkoły podjęła uchwałę o wszczęciu działań związanych z nadaniem imienia szkole.
  • Uchwałą nr 10/2000 z dnia 4.IX.2000r. Rada Szkoły ogłosiła wśród uczniów konkurs na imię patrona szkoły. Rada Szkoły zadeklarowała się nagrodzić najlepsze uzasadnienia na nowego patrona. Uczniowie zgłaszali swoje propozycje wraz z uzasadnieniem konkretnej kandydatury.
  • W wyniku przeprowadzonego konkursu Rada Szkoły dnia15.II.2001r. przyjęła uchwałę o zaproponowaniu kandydatury Jana Brzechwę na patrona szkoły. Wytypowano dwa najciekawsze uzasadnienia na patrona szkoły, które przedstawiły w swoich pracach sylwetkę i twórczość Jana Brzechwy.
  • W roku szkolnym 2004/2005 powróciliśmy do tej sprawy podejmując szereg zadań przygotowujących społeczność szkolną do nadania imienia. W listopadzie 2004 r. został przeprowadzony konkurs recytatorski poezji Jana Brzechwy, w grudniu konkurs wiedzy o Janie Brzechwie,a od marca do czerwca 2005 r. realizowany był program zajęć pozalekcyjnych: Na tropach Jana Brzechwy, podczas którego dzieci wykonywały albumy o życiu i twórczości Brzechwy, stworzyły  bank rozrywek umysłowych, wystawę prac plastycznych, pisały scenariusze Bajek Samograjek, a przede wszystkim bawiły się czerpiąc inspirację do zabaw i działań z utworów tego bajkopisarza.
  • Dnia 26 kwietnia 2006 r. odbyła się sesja Rady Miejskiej w Goleniowie, na której podjęto uchwałę o nadaniu szkole imienia Jana Brzechwy.
  • 09 czerwca 2006 r. odbyło się odbyło się uroczyste nadanie szkole imienia Jana Brzechwy.

Dlaczego uważamy, że to właśnie Jan Brzechwa powinien być
patronem naszej szkoły?

Brzechwę nazwano: poetą dziecięcej radości. Jego twórczość jest bliska dzieciom, a utwory przenoszą czytelników w wesoły, kolorowy,beztroski i pełen fantastycznych postaci świat. Dzieci od klasy zerowej do szóstej chętnie recytują wiersze i śpiewają piosenki do  tekstów Jana Brzechwy.

Jan Brzechwa (prawdziwe nazwisko Lesman) urodził się na Podolu w Żmerynce  15.08. 1900 r.* spędził tam dzieciństwo i młodość. Po maturze zaczął studiować prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Już wtedy pisał wiersze, teksty piosenek i skecze dla kabaretów literackich. Po studiach pracował jako adwokat i radca prawny ZAIKS-u. Okupację hitlerowską przeżył w Warszawie. Po wojnie podjął pracę jako prawnik w Łodzi.. Po czterech latach powrócił jednak do stolicy, zrezygnował z pracy adwokackiej i całkowicie poświęcił się pisaniu. Pisał  przede wszystkim dla dzieci. Na pytanie: Skąd czerpie pomysły do swych utworów,odpowiadał, że z głowy.

Pierwszy tom wierszy dla dzieci wydał już w roku 1937.Napisał też cykl opowieści prozą (trylogię): Akademię Pana Kleksa, Podróże Pana Kleksa,Triumf Pana Kleksa. Bohaterowie zwiedzają wraz z panem Kleksem różne baśniowe królestwa, podróżują lądem, powietrzem, zwiedzają głębiny morza.Niemal wszystkie utwory wydane pojedynczo powtarzają się w wydaniach zbiorowych, np.: Brzechwa dzieciom, Bajki i baśnie, Sto bajek. Znane są również motywy baśniowe przekształcone w sposób humorystyczny i przystępną formę wierszową, np. Na wyspach Bergamutach, Od baśni do baśni. Bajki Samograjki - zbiór tradycyjnych i znanych baśni został zaś przekształcony przez autora w widowiska teatralne wzbogacone muzyką, a przez to stał się nie tylko lekturą dla młodszych dzieci, ale i umuzykalniającą zabawą.

Jan Brzechwa zmarł w roku 1966 w Warszawie. Za swoją bogatą twórczość został wyróżniony w roku 1954 nagrodą miasta Katowic, w 1956r. nagrodą Prezesa Rady Ministrów, a w 1965r. nagrodą I stopnia Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości.

Nie można przecenić roli literatury dziecięcej w uczeniu, wychowaniu i wspieraniu rozwoju dzieci. Świat przedstawiony w literaturze pomaga dziecku przenieść się do świata myślenia symbolicznego, czemu towarzyszy zawsze rozwój emocjonalny i poruszenie wyobraźni. Dziecko czytając baśnie, wiersze, opowiadania, czuje się uczestnikiem prezentowanych zdarzeń świata przedstawionego.

Bohaterowie literaccy Brzechwy budują specyficzny kontakt dziecka z otaczającą je rzeczywistością, wychodząc od kontekstu zabawy. Dziecko poznając kolejnych bohaterów (np. Kłamczuchę, Samochwałę, Natkę - Szczerbatkę) angażuje się emocjonalnie. Czuje się wśród nich bezpiecznie i traktuje ich jak rówieśników. Całkiem naturalnie też przyjmuje z poczuciem humoru przekazywane przez poetę mądrości. Utwory te przygotowują ucznia  też do późniejszej lektury alegorycznych bajek Krasickiego.

Wszystkie dzieci wierzą, że celem życia jest radość. Wiara ta stanowi jeden z najważniejszych warunków ich rozwoju psychicznego. Radość eliminuje wszystko to, co przykre, usuwa poczucie leku, zmniejsza ból. Dlatego w literaturze, a zwłaszcza w poezji dziecięcej najnaturalniejszą formą kontaktu z dzieckiem jest atmosfera zabawy. Tak też rozumiał poezję dla dzieci Jan Brzechwa. Jego wiersze oparte na przysłowiu, absurdzie, czy rymie wciągają w grę dzieci kojarząc się z wyliczankami. Poprzez zabawę uczą. Przygoda z globusem, któremu ktoś nabił guza jest okazją do wyliczenia najważniejszych polskich rzek, gór i miast. Podobną rolę pełni wiersz o znakach przestankowych utrwalający zasady interpunkcji. Wiersze pisane prostymi słowami, nawiązywanie do emocji pozwala na dotarcie tej twórczości do wszystkich dzieci: małych i dużych, a także do tych, które słabiej czytają i mają problemy z koncentracją uwagi.Twórczość tego poety stała się też dla dzieci niewyczerpaną skarbnicą pobudzających wyobraźnię tekstów, łatwych do zapamiętania i wspaniałych do przedstawiania w formie teatralnej.

Niezwykle bogata i różnorodna twórczość Jana Brzechwy jest więc skarbnicą wiedzy o życiu, ludziach i ich charakterach, źródłem wskazówek dotyczących postępowania. Poczucie humoru i pogodny nastrój, a także baśniowa atmosfera utworów sprawiają, że jest to twórczość, do której dzieci chętnie sięgają, a sam twórca jawi się jako sympatyczny, serdeczny i skromny człowiek,czego dowodem mogą być słowa samego poety o sobie:

(...) Mam dwie nogi i dwie ręce,
Wcale nie chciałbym mieć więcej,
Bo określa właśnie to, co jest co i kto jest kto.
Stąd wiadomo, żem nie krowa,
Żem nie kret, nie sowa płowa,
Nie stonoga i nie żubr.
Stąd się właśnie pewność bierze, że nie jestem ptak nizwierzę,
Tylko człowiek, starszy pan,
Który zwie się...
Brzechwa Jan
Biorąc więc pod uwagę bogactwo twórczości Jana Brzechwy pisanej pełnym humoru i ciepła językiem, jej  walory wychowawcze i terapeutyczne uważamy, że to właśnie Brzechwa powinien być patronem naszej szkoły.





* Istnieją niejasności co do roku urodzenia poety. Większość encyklopedii podaje rok urodzenia 1900; sytuację tę tłumaczy Janusz Odrowąż-Pieniążek, dyrektor Muzeum Literatury w Warszawie, w liście opublikowanym w "Gazecie Wyborczej"(2000, nr 195 z 22 sierpnia)
Posiadamy niezbite dowody na to, że urodził się w Żmerynce na Podolu 15 sierpnia 1898 r., co stwierdzał własnoręcznie choćby w podaniu o weryfikację jako członka ZAIKS-u dnia 1 września 1945 r. Aliści po drugim małżeństwie z osobą znacznie od siebie młodszą zaczął Brzechwa podawać datę 1900 i to tak konsekwentnie, że dziś we wszystkich encyklopediach i słownikach PWN, a nawet w podstawowym wydawnictwie IBL "Współcześni pisarze polscy i badacze literatury" figuruje rok urodzenia 1900 i jakoś nikogo nie zdziwiło, że debiutował, mając lat 15.